
Dylematy budowlane #4. Jaka jest idealna kolejność prac na budowie?
Om avsnittet
Witaj! Ten tekst jest transkrypcją podcastu na temat kolejności prac na budowie domu. Został specjalnie dostosowany, by łatwiej można było go czytać. Odpowiadamy w nim także na pytania dotyczące budowy domu, które zadali nasi czytelnicy i słuchacze.
Możesz posłuchać podcastu lub przeczytać całość poniżej.
Budowa domu – kolejność prac
[SŁAWEK] Cześć, Sławek Zając.
[KRYSTIAN] Cześć, Krystian Lemkowski.
[SŁAWEK] Witajcie w Dylematach Budowlanych nr 4, podcaście budowlanym. Dzisiaj będziemy rozmawiać o kolejności prac na budowie po stanie surowym otwartym oraz odpowiemy na kilka waszych pytań. Zapraszam do słuchania.
Krystian, co się działo u ciebie w ostatnim tygodniu? Czy było coś ciekawego, czy to był standardowy tydzień pracy?
Pobierz kosztorys budowy, poradnik o wyborze wykonawców i megaporadnik o działce.
Będę informował Cię także o nowych publikacjach na blogu
[KRYSTIAN] Zaskoczyłeś mnie tym pytaniem, nie przygotowałem się. To co mnie głównie pochłania to, o czym wspomniałem w zeszłym tygodniu w podcaście – przygotowanie propozycji dla budujących, którzy nie chcą sami zagłębiać się w tajniki wykonawcze. To zajmuje dużą część mojego czasu, plus oczywiście bieżące tematy i ogarnianie tego, co się dzieje. Niesprzyjająca pogoda i walka z deszczem, który pada co drugi dzień i zalewa budowy, to spore wyzwanie. Na podstawie doświadczeń z minionego tygodnia stanowczo odradzam rozpoczynanie budowy w styczniu, szczególnie przy pracach stanu surowego na zewnątrz. A co u Ciebie, Sławku?
Czy warto kupić ebook „Sekrety Domów Tanich w Ogrzewaniu”
[SŁAWEK] Oczywiście standardowo pracuję nad kursem. Dodatkowo niedawno kupiłem e-book „Sekrety Domów Tanich w Ogrzewaniu”, który jest szeroko reklamowany – pewnie kojarzycie go choćby z kanału Hollywood.
Właśnie opublikowałem jego recenzję na moim kanale. Muszę przyznać, że nie jestem w pełni zadowolony – w publikacji za 240 złotych zabrakło nawet podstawowej redakcji i korekty tekstu. Poświęciłem dwie godziny na analizę tego e-booka, żeby pokazać wam, czy warto go kupić. Po szczegóły zapraszam do obejrzenia recenzji.
[KRYSTIAN] Czy w tym e-booku jest coś, o czym nie mówimy tutaj w podcaście i na blogach?
[SŁAWEK] Wydaje mi się, że wcześniej nie poruszaliśmy tematu szczelności budynku. To rzeczywiście istotna kwestia – jak wybudować budynek, aby był szczelny i dlaczego szczelność jest tak ważna. Ten temat jest w e-booku dobrze opisany, podobnie jak kwestia akumulacji ciepła. O akumulacji chyba pisaliśmy na blogu, ale w podcaście jeszcze o tym nie mówiliśmy, więc dodajemy to do listy tematów. Są też zagadnienia potraktowane bardzo pobieżnie, ale może nie będę zdradzał szczegółów przed recenzją.
[KRYSTIAN] Mamy dopiero czwarty odcinek, więc rzeczywiście niewiele tematów zdążyliśmy poruszyć. O szczelności i jej znaczeniu napisałem już obszerny artykuł na blogu – możemy podlinkować te materiały o fizyce budowli, gdzie szczelność jest opisana jako jeden z czterech kluczowych parametrów.
[SŁAWEK] Tak, pamiętam ten artykuł, podlinkujemy go.
Stan surowy otwarty i zamknięty – kolejne etapy
A teraz przejdźmy do głównego tematu – kolejności prac po stanie surowym. Na początek wyjaśnię osobom bez wiedzy budowlanej, że dom powstaje w naturalnej kolejności: fundamenty, ściany, strop i dach. Po wybudowaniu tych elementów uzyskujemy stan surowy otwarty – bryłę budynku bez okien, drzwi i bramy garażowej. Po zamontowaniu tych elementów mamy stan surowy zamknięty. Ta początkowa kolejność jest oczywista i nie można jej zmienić. Wątpliwości pojawiają się przy organizacji kolejnych etapów. Krystian, jakie są możliwości?
[KRYSTIAN] Jest kilka możliwości i najważniejsze jest zrozumienie, że nie istnieje tylko jedna prawidłowa ścieżka. Różne warianty mają swoje wady i zalety. Kolejność można dostosować do konkretnej sytuacji i warunków.
Z praktyki mogę polecić najpopularniejszą ścieżkę, która generuje najmniej problemów:
- Zamknięcie stanu surowego (montaż okien);
- Wykonanie prac zewnętrznych – kompletne pokrycie dachowe i pokrycie elewacji styropianem, siatką i klejem (niekoniecznie z docelową strukturą);
Dzięki temu rozdzielamy prace zewnętrzne od wewnętrznych, które mogą być prowadzone równolegle i niezależnie. Zalecam najpierw wykonanie prac zewnętrznych – uzyskujemy wtedy szczelność budynku i możemy spokojnie pracować wewnątrz, bez obaw o przecieki czy przewiewanie.
Kolejność prac wykończeniowych
Jeśli chodzi o prace wewnętrzne, optymalna kolejność to:
- Instalacja elektryczna
- Tynki
- Instalacja wentylacji mechanicznej (jeśli jest przewidziana)
- Instalacja hydrauliczna
- Posadzki
Osobną kwestią są zabudowy z płyt gipsowo-kartonowych – najczęściej chodzi o ocieplenie skosów na poddaszu lub stropu w domu parterowym. To dość elastyczny punkt – można go przesuwać w harmonogramie, ale zalecam wykonanie po tynkach. Można też podzielić te prace – samo ocieplenie wykonać wcześniej, a montaż płyt później.
Instalacje i tynkowanie ścian
[SŁAWEK] Mam pierwsze pytanie: jeśli wykonamy elewację ze styropianem przed tynkami, co z wilgocią? Bez elewacji i styropianu wilgoć może być odparowana na zewnątrz. Co się dzieje, gdy budynek jest już szczelny?
[KRYSTIAN] Kolejnością prac można delikatnie żonglować, ale trzeba ustalić priorytety. Z mojego doświadczenia wynika, że stan surowy najczęściej kończy się późnym latem lub jesienią. Jeśli zbliżamy się do jesieni, priorytetem powinno być zabezpieczenie domu z zewnątrz przed wodą, a nie wykonywanie tynków i próba suszenia przez nieszczelne ściany, przez które dostaje się deszcz.
Przy rozpoczęciu prac wczesnym latem sytuacja jest inna – deszczów jest mniej, wszystko szybko schnie. Można wtedy rozważyć wykonanie tynków przed izolacją zewnętrzną. Jednak trzeba pamiętać o fizyce – wilgoć przemieszcza się w tym samym kierunku co ciepło. Jeśli na zewnątrz jest cieplej niż wewnątrz, odparowywanie i tak będzie następować do środka.
Moim zdaniem najczęściej sprawdza się kolejność: najpierw elewacja, potem tynki. Tynki i tak będą wysychać głównie na zewnątrz – przez styropian, a tym bardziej przez wełnę mineralną. Kluczowe jest odpowiednie wietrzenie i suszenie, najlepiej w odpowiedniej porze roku. Tynkowanie w styczniu spowoduje, że tynki będą schły przez rok.
[SŁAWEK] Czyli jeśli dom nie jest zaizolowany z zewnątrz, to woda będzie przenikała przez mur?
[KRYSTIAN] Tak, to pewne. Niezależnie od technologii – różnica dotyczy tylko skali tego zjawiska.
[SŁAWEK] Drugie pytanie: mówisz o kolejności – instalacja elektryczna, tynki, a potem instalacja hydrauliczna. Jeśli mamy ogrzewanie podłogowe, to w porządku, ale przy grzejnikach lub klimakonwektorach hydraulicy będą musieli kuć w gotowych tynkach.
[KRYSTIAN] Hydraulicy będą musieli wykuć miejsca pod podejścia do umywalek, WC i grzejników. W przypadku grzejników są to punktowe wykucia kilkanaście centymetrów nad podłogą – to nie stanowi problemu. Jest to bezpieczniejsze dla instalacji hydraulicznej niż wykonywanie jej przed tynkami.
Tynkowanie to praca generująca najwięcej zabrudzeń i potencjalnie mogąca uszkodzić wcześniej wykonane instalacje. Dlatego prace dzielimy na te, które muszą być wykonane przed tynkowaniem (by tynkarze czegoś nie uszkodzili) i te, które można wykonać po tynkowaniu, gdy jest już bezpiecznie.
Dotyczy to zarówno instalacji elektrycznej, jak i hydraulicznej. Większość instalacji powinna być prowadzona po ścianach i suficie, nie po podłodze. Wykonawcom często wygodniej jest prowadzić wszystko w kablach po podłodze, używając cienkich rurek osłonowych, które pękają przy nadepnięciu. To błąd z kilku powodów:
- Problemy z czyszczeniem posadzki i kabli przed wykonaniem hydroizolacji
- Ryzyko zalania instalacji wodą z tynkowania
- Utrudnione prawidłowe ułożenie termoizolacji – styropian między chudziakiem a podłogą jest podziurawiony jak ser szwajcarski
Dopuszczalne jest tylko sporadyczne przejście jednej rury na pomieszczenie, w grubej rurze osłonowej, niemocowanej na sztywno do podłoża. Hydroizolację wykonujemy przed układaniem styropianu i wylewek.
Hydroizolacja – szczelność i wykonanie
[SŁAWEK] Wspomniałeś o hydroizolacji – zwykle stosuje się po prostu folię budowlaną wyłożoną do góry. Co dokładnie masz na myśli mówiąc o hydroizolacji?
[KRYSTIAN] Kluczowa jest szczelność hydroizolacji. To jak dach – po co ci szczelny dach, jeśli wyjmiesz jedną dachówkę? Hydroizolacja pełni tę samą funkcję od spodu. Musi być szczelnie połączona pod całą powierzchnią budynku, szczególnie pod ścianami nośnymi i działowymi parteru. Musi być też szczelne połączenie między hydroizolacją pod ścianami a tą zakrywającą powierzchnię pomieszczeń – niezależnie od zastosowanego materiału.
Wyobraź sobie sytuację: mamy stan surowy, ściany stoją, hydroizolacja pod ścianami wykonana prawidłowo. Mamy też rury hydrauliczne przechodzące między pomieszczeniami lub przez ściany. Gdy masz hydroizolację pod ścianą, na niej rurę i na to kładziesz folię – nie uzyskasz szczelności. Nie da się poprowadzić folii przy ścianie i ułożyć jej na papie wystającej spod ściany, gdy masz rurę, którą musisz ominąć bez uszczelnienia.
[SŁAWEK] A jeśli zmienimy kolejność prac? Czasem posadzkarze mogą być dostępni wcześniej. Na co zwrócić uwagę przy zmianie kolejności, by uniknąć błędów?
[KRYSTIAN] To zależy, jaką kolejność wybierzesz. Wszystko da się zrobić, ale każda zmiana ma konsekwencje – zwykle pojawią się dodatkowe komplikacje na którymś etapie. Na przykład, jeśli chcesz wykonać posadzki przed tynkami, musisz wcześniej zrobić instalację elektryczną i hydrauliczną. Tynkarze nie zniszczą wtedy instalacji, bo będzie zakryta posadzką. To mogłoby być dobre rozwiązanie, gdyby nie fakt, że tynkowanie to najbardziej brudząca praca, wymagająca dużo wody i późniejszego czyszczenia.
Posadzkę trzeba będzie zabezpieczyć, ale różnie bywa z dbałością tynkarzy o czystość. Zwykle trzeba doczyścić posadzkę. Dodatkowo, przy tradycyjnym tynkowaniu zużywa się bardzo dużo wody, która może wlewać się pod posadzkę i powodować zawilgocenie.
[SŁAWEK] Czyli mamy wzorcową kolejność prac, ale możemy nią żonglować, pamiętając o konsekwencjach zmian.
[KRYSTIAN] Tak, kluczowe są tynki – generują najwięcej problemów. Wszystko, co wykonamy przed tynkami, może zostać zabrudzone lub zniszczone. To, co zrobimy po tynkach, ma większą szansę pozostać nienaruszone.
Warto wspomnieć jeszcze o wentylacji mechanicznej – zalecam jej montaż po tynkach, z tych samych powodów – unikniemy zabrudzenia instalacji.
Co do płyt gipsowo-kartonowych i ociepleń – samo ocieplenie można wykonać na początku, bo jest wysoko, jest paroprzepuszczalne i nie ulegnie zawilgoceniu ani zniszczeniu. Natomiast płyty gipsowo-kartonowe lepiej montować później. Im później, tym lepiej – szczególnie zimą, gdy budynek jest wilgotny i nieogrzewany. Przy dużej wilgotności, podczas prac tynkarskich i posadzkarskich, bez możliwości wietrzenia, płyty mogą zawilgotnieć i się odkształcić.
[SŁAWEK] Czy dobrze rozumiem – izolacja poddasza wełną przed tynkami jest wskazana?
[KRYSTIAN] Wełnie nic się nie stanie. Problem może pojawić się z płytami gipsowo-kartonowymi. Wełnę można położyć szybko, przed tynkami, ale płyty lepiej montować po tynkach i wylewkach.
Izolacja poddasza i problemy z wilgocią
[SŁAWEK] Często słyszę opinie, by nie robić izolacji poddasza przed tynkami, bo ktoś miał sytuację, że można było wycisnąć wodę z wełny.
[KRYSTIAN] Takie przypadki są możliwe, ale zwykle problem nie leży w samej wełnie, tylko w konstrukcji powyżej – mokrych deskach, mokrej więźbie, braku membrany, braku szczeliny wentylacyjnej i papie nieprzepuszczającej wilgoci na zewnątrz. Jeśli konstrukcja dachu jest wykonana prawidłowo, z odpowiednią wentylacją i paroprzepuszczalnością, nie ma obaw o taką kolejność prac.
[SŁAWEK] W takim razie kolejny odcinek poświęcimy tematyce dachu. Tych tematów przybywa bardzo szybko, dlatego prosimy o sugestie, które zagadnienia chcielibyście, żebyśmy omówili. Jesteśmy dla Was, więc czekamy na komentarze – najlepiej pod podcastem na YouTubie lub na naszych fanpage’ach na Facebooku: „Jak się wybudować i nie zwariować” oraz „Budowa w Praktyce„. Tam znajdziecie więcej informacji o budowie.
Wybuduj swój dom - bezbłędnie!
Jeżeli chcesz:
- Dobrze zaplanować budowę i uniknąć niespodziewanych wydatków oraz stresu
- Wybrać najlepszych wykonawców na każdy etap budowy - od prac ziemnych po stan deweloperski
- Mieć pewność, że prace postępują zgodnie z projektem i sztuką budowlaną.
To powinien Cię zainteresować kurs "Budowa domu od zera: zarządzanie budową i kontrola prac".
Wejdź na stronę www.jaksiewybudowac.pl, zapoznaj się ze spisem treści i obejrzyj obszerne fragmenty kursu.
Kurs krok po kroku przeprowadzi Cię przez budowę wymarzonego domu.
[KRYSTIAN] Dziękujemy za dzisiaj. Do usłyszenia w kolejnym odcinku.
[SŁAWEK] Do zobaczenia.
Pytania od słuchaczy
Budowa fundamentów domu jednorodzinnego
A teraz przejdźmy do odpowiedzi na wasze pytania. Pierwsze z nich dotyczy ścian fundamentowych: „Mam pytanie o ściany fundamentowe, ponieważ mój wykonawca wykonał ściany z bloczka pustego w środku, dwa rzędy, którego nie zalał betonem, a następnie położył rząd normalnych bloczków.”
[KRYSTIAN] To jest niewyobrażalny przypadek niechlujstwa. Moja rekomendacja jest jednoznaczna – należy to rozebrać. Bloczki zasypowe czy szalunkowe są projektowane do zalania betonem i dopiero wtedy osiągają deklarowaną przez producenta wytrzymałość. Bez zabetonowania ich wytrzymałość jest nie tylko nieznana, ale też niewielka. Bloczki są celowo lekkie i delikatne, by ułatwić murowanie – właściwą wytrzymałość uzyskują dopiero po zalaniu betonem. W tej sytuacji fundament ma nieznaną, losową i niską wytrzymałość.
[SŁAWEK] To rzeczywiście przerażające. W takiej sytuacji warto rozważyć zmianę wykonawcy przy kolejnych etapach budowy – jeśli popełnia tak podstawowe błędy, to ryzyko jest zbyt duże.
Konstrukcja dachu i poddasza
[SŁAWEK] Kolejne pytanie: czy skosy na poddaszu powinny być lane betonowe?
[KRYSTIAN] To pytanie pojawia się zaskakująco często i za każdym razem mnie zdumiewa. W tradycyjnym domu z murowanymi ścianami i drewnianą więźbą betonowe skosy nie mają większego uzasadnienia. Generują za to ogromne komplikacje wykonawcze. Wyobraźmy sobie konieczność zaszalowania nie tylko stropu, ale powierzchni pod kątem 45 stopni, wykonania zbrojenia i zabetonowania tak, by beton nie spłynął. To niesamowite utrudnienie, które w zwykłym domu jednorodzinnym nie wnosi żadnych istotnych korzyści.
Takie rozwiązanie ma sens przy budowie bunkra. W bardzo nietypowych przypadkach architekt może zaprojektować dom o kształcie wymagającym takiego rozwiązania, ale to niezwykle rzadkie sytuacje. Stąd moje zdziwienie częstotliwością tego pytania – nie widzę w tym żadnych zalet poza komplikacjami wykonawczymi, wzrostem kosztów i wydłużeniem czasu budowy. W typowym domu standardowe rozwiązanie drewniane jest w pełni wystarczające.
[SŁAWEK] Spotkałem się z tym głównie na południu Polski, w rejonach górskich. Może wynika to z lokalizacji domów na wzgórzach, gdzie występują silne wiatry i potrzebne jest dodatkowe wzmocnienie konstrukcji.
[KRYSTIAN] Może taki jest zamysł, choć przecież więźby drewniane sprawdzają się doskonale również w górach. Na halach od lat stoją drewniane chaty z drewnianą konstrukcją dachu. Wystarczy odpowiednio dostosować konstrukcję drewnianą do lokalnych warunków. Nie widzę powodu, by niepotrzebnie komplikować budowę betonowymi skosami.
[SŁAWEK] Moim zdaniem, jeśli projektant nie zaproponował takiego rozwiązania, nie warto go rozważać. Jeśli proponuje – należy zapytać o powody i alternatywne, tańsze rozwiązania.
[KRYSTIAN] Dokładnie, trzeba ustalić, czy jest to uzasadnione.
Materiały budowlane – własne drewno
[SŁAWEK] Trzecie pytanie: „Technologia murowana, najprawdopodobniej bloczki keramzytowe, dom parterowy z poddaszem użytkowym około 110 m2. Mam dostęp do drewna z własnego lasu. Jak myślicie, czy użycie własnego drewna na strop drewniany i konstrukcję dachu plus taras (sosna) oraz deski podłogowe (dąb, grab) przyniesie realne oszczędności? Oczywiście konieczne będzie sezonowanie i suszenie. Czy to się opłaca, biorąc pod uwagę koszty transportu, obróbki w tartaku i suszenia?”
[KRYSTIAN] To złożona kwestia i trudno udzielić jednoznacznej odpowiedzi. Wszystko zależy od tego, ile prac wykonasz samodzielnie. Jeśli masz własny las, sprzęt do wycinki drzew, możliwość transportu do tartaku i z powrotem oraz warunki do suszenia – koszty będą minimalne i więźba wyjdzie znacznie taniej. Jednak jeśli trzeba zapłacić za wszystko – wyrąb, transport do tartaku, przetarcie, suszenie, transport na budowę – oszczędności będą niewielkie.
Trzeba też wziąć pod uwagę czas – proces potrwa minimum rok. Samo suszenie w profesjonalnej suszarni to kilka tygodni. Przy naturalnym suszeniu w kontrolowanych warunkach (pod zadaszeniem, w suchym, przewiewnym miejscu) potrzeba minimum 3 lat, zależnie od grubości desek.
Finansowo prawdopodobnie da się zaoszczędzić, ale wymaga to sporego nakładu własnej pracy. Jeśli większość prac ma być zlecona, oszczędności nie będą znaczące. Najlepiej sprawdzić konkretne koszty u wykonawców poszczególnych etapów – wycinki, transportu, obróbki, suszenia. Plusem może być zabezpieczenie przed inflacją i rosnącymi cenami tarcicy, ale trudno przewidzieć, jak to się sprawdzi.
Jak zadawać pytania – kontakt
[SŁAWEK] Dziękujemy za pytania i zachęcamy do zadawania kolejnych. Najwygodniej robić to w sekcji komentarzy na YouTubie – wystarczy wyszukać „Dylematy Budowlane” albo „Budowa w Praktyce”. Odpowiadamy zarówno w komentarzach, jak i podczas podcastu. Czekam też na pytania z mojej dziedziny – choć nie jestem inżynierem budownictwa, mogę doradzić w kwestiach wyboru działki, wykonawców, analizy umów czy projektu budowlanego.
[/fusion_text][/fusion_builder_column][/fusion_builder_row][/fusion_builder_container]
Artykuł Idealna kolejność prac na budowie domu – poradnik dla Ciebie pochodzi z serwisu Blog Budowlany: Jak się wybudować i nie zwariować.
Fler avsnitt
Visa alla avsnitt av Jak się wybudować?Jak się wybudować? med Jak się wybudować? finns tillgänglig på flera plattformar. Informationen på denna sida kommer från offentliga podd-flöden.