Polityka o historii: Co ukrywa „Lalka” Bolesława Prusa? Cenzura, rusyfikacja i zabór rosyjski. Wyjaśnia prof. Błażej Brzostek

Dlaczego w kultowej powieści Bolesława Prusa brakuje najważniejszego elementu ówczesnego krajobrazu? W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii” prof. Marcin Zaremba i prof. Błażej Brzostek sprawdzają, co ukrywa „Lalka” Bolesława Prusa. Okazuje się, że ówczesna Warszawa to potężne miasto garnizonowe, w którym twardy zabór rosyjski i agresywna rusyfikacja dyktowały warunki każdego dnia.

Bezwzględna cenzura w Polsce (i w całym regionie) sprawiła, że klasyka literatury musiała milczeć o obecności dziesiątek tysięcy żołnierzy, dla których bazą była m.in. Cytadela Warszawska. Rozmawiamy o tym, jak wyglądało prawdziwe życie w Warszawie, w które ingerowało potężne imperium rosyjskie. Z jednej strony panował terror generała Hurko, z drugiej miastem zarządzał genialny prezydent Warszawy Sokrat Starynkiewicz, który wbrew logice zaborcy zainicjował niesamowity cywilizacyjny skok miasta.

XIX wiek to czas ogromnych napięć społecznych i demograficznych. Wyjaśniamy, jak życie pod zaborami i wielokulturowość kształtowały przestrzeń, w której zrodziła się nowa, bajecznie bogata plutokracja. Zjawiska takie jak asymilacja Żydów zderzały się z gwałtowną falą uchodźców (Litwaków), których wypędziły pogromy Żydów w głębi Rosji, wybuchające chwilę po tym, jak zrealizowano zamach na cara. Posłuchaj, jak wyglądała prawdziwa Warszawa XIX wieku: wibrująca, pachnąca węglem i pełna kontrastów. Prus musiał o niej milczeć.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, zajrzyj do Pomocnika Historycznego „Polityki”. Numer dostępny na stronie: https://sklep.polityka.pl/

Czego dowiesz się z odcinka?
1. Dlaczego w „Lalce” nie ma rosyjskich żołnierzy?
2. Kto w rzeczywistości zbudował nowoczesną metropolię: Warszawę?
3. Jak formowały się potężne elity finansowe?

Oś czasu:
00:00 - Najciekawsze fragmenty
02:36 - Warszawa, której nie opisał Bolesław Prus
09:00 - Dlaczego Warszawa była miastem szczególnym?
16:40 - Jak polskie społeczeństwo postrzegało Rosjan?
24:45 - Dlaczego Rosjanie do Warszawy przyjeżdżali z niepokojem?
31:33 - Co robiły polskie elity?
40:55 - „Warszawa rosła jak na drożdżach”