اپیزود هشتم:سوگ سیاوش | تولد یک حافظه

چرا بعضی مرگ‌ها، هزاران سال پس از وقوعشان هنوز در حافظه‌ی یک ملت زنده می‌مانند؟

در این قسمت از پادکست «رِوا»، به سراغ یکی از ماندگارترین و تلخ‌ترین روایت‌های شاهنامه می‌رویم؛ داستان سیاوش، شاهزاده‌ای که میان فرمان قدرت و وفاداری به وجدانش، راستی را انتخاب کرد و بهای این انتخاب را با تبعید و در نهایت با جان خود پرداخت.

اما «سوگ سیاوش» فقط روایت زندگی و مرگ یک قهرمان شاهنامه نیست.

در این اپیزود، از ریشه‌های اساطیری سیاوش و آیین‌های کهن سوگ او می‌گوییم؛ از آزمون آتش و نبرد اَشَه و دروج، از تقدس پیمان، رویارویی اخلاق و قدرت، کنگ‌دژ و سیاوش‌گرد، پیران ویسه، افراسیاب و گرسیوز، و از مسیری که سرانجام سیاوش را به قتلگاه می‌رساند.

و در پایان، به پرسشی بزرگ‌تر می‌رسیم:

چگونه مرگ یک انسان می‌تواند از یک واقعه عبور کند و به حافظه‌ی تاریخی یک ملت تبدیل شود؟

«سوگ سیاوش» روایتی است از راستی در محاصره‌ی دروغ، وجدان در برابر قدرت، و خونی که بر خاک ریخت، اما از حافظه‌ی ایران پاک نشد.

عوامل
 نویسنده و راوی: رضا باقری
  صدا و تدوین: مهرداد شهبازی
  طراحی هویت بصری و لوگو: شهرزاد اورنگ
 متن نیایش پایانی: پریا زغند و مائده دژبد

                 نیایش پایانی با صدای پریا زغند

منابع و مراجع این اپیزود

• فردوسی، ابوالقاسم. شاهنامه، تصحیح جلال خالقی‌مطلق.

• مسکوب، شاهرخ. سوگ سیاوش؛ در مرگ و رستاخیز.

• بهار، مهرداد. پژوهشی در اساطیر ایران.

• بهار، مهرداد. از اسطوره تا تاریخ.

• دادگی، فرنبغ. بندهش، گزارش و ترجمهٔ مهرداد بهار.

• اوستا؛ کهن‌ترین سرودها و متن‌های ایرانی، گزارش و پژوهش جلیل دوستخواه.

• آموزگار، ژاله. تاریخ اساطیری ایران.

• خالقی‌مطلق، جلال. «نظری دربارهٔ هویت مادر سیاوش»، ایران‌نامه، شمارهٔ ۶۶، بهار ۱۳۷۸.

• نرشخی، ابوبکر محمد بن جعفر. تاریخ بخارا.

• ابوریحان بیرونی. الآثار الباقیة عن القرون الخالیة (آثارالباقیه).

برای مطالعهٔ بیشتر: مدخل‌های مرتبط با سیاوش، کیانیان، کنگ‌دژ و گاه‌شماری ایران باستان در دانشنامهٔ ایرانیکا.